Linux VPS'te Bölüm ve Dosya Sistemini Genişletme

VPS Linux Infrawire sunucunuzda disk yükseltmesi yaptıktan sonra sanal disk büyür, ancak bölüm ve dosya sistemi eski boyutunda kalır. İkisini de elle büyütmeniz gerekir; bu işlem kök dosya sistemini ayırmadan, sistem çalışırken yapılabilir.

Bu rehber Ubuntu 24.04, Debian 12, AlmaLinux 9 ve Rocky 9 üzerinde klasik bölümleri (ext4 ve XFS) ve LVM kurulumlarını kapsar.

📋 Ön koşullar

Diski daha önce büyütülmüş bir VPS (yeni boyut lsblk çıktısında görünmeli)
Root SSH erişimi (IP ve root parolası müşteri alanınızda bulunur)
Önemli verilerinizin güncel bir yedeği

1. Bölümlere dokunmadan önce yedek alın

Bağlı bir ext4 veya XFS dosya sisteminin boyutunu değiştirmek olağan bir işlemdir, ancak bölüm tablosundaki bir hata veriyi yok edebilir. Önce önemli olanı yedekleyin:

Bash
1# Yeri doldurulamaz verileri arşivleyin
2tar -czf /root/backup-etc.tar.gz /etc
3rsync -avz /var/www/ USER@BACKUP_HOST:/backups/www/
4
5# Bölüm tablosunu kaydedin (geri yüklemek için işe yarar)
6sfdisk -d /dev/vda > /root/vda-partition-table.txt

2. Diski, bölümü ve dosya sistemini belirleyin

Bash
1lsblk -f
2df -hT /

Tipik çıktı: 80G vda diski, / üzerine bağlı 40G vda1 bölümü, ext4 veya xfs dosya sistemi. Kök /dev/mapper/... üzerindeyse LVM kullanıyorsunuz: 5. bölüme bakın. Disk sda veya nvme0n1 da olabilir (bölümler o zaman p1 ile biter).

3. growpart ile bölümü büyütün

Aracı kurun. Ubuntu ve Debian'da paket cloud-guest-utils, AlmaLinux ve Rocky'de cloud-utils-growpart adını taşır:

Bash
1# Ubuntu / Debian
2apt update && apt install -y cloud-guest-utils
3
4# AlmaLinux / Rocky
5dnf install -y cloud-utils-growpart

Sonra /dev/vda diskinin 1 numaralı bölümünü büyütün (disk ile numara arasındaki boşluğa dikkat):

Bash
1growpart /dev/vda 1

Mesaj NOCHANGE diyorsa bölüm zaten tüm alanı kullanıyordur. Bazı imajlarda kök bölümden sonra küçük bir bölüm de bulunur (örneğin swap): bu durumda growpart kökü genişletemez ve önce o bölümü silmeniz ya da taşımanız gerekir.

Çekirdeğin yeni boyutu gördüğünü kontrol edin:

Bash
1lsblk /dev/vda
2# Eski boyut hâlâ görünüyorsa:
3partprobe /dev/vda

4. Dosya sistemini büyütün

Dosya sistemi türünüze (lsblk -f gösterir) uygun komutu kullanın.

ext4 için:

Bash
1resize2fs /dev/vda1

XFS için (AlmaLinux ve Rocky'de varsayılan). Argüman aygıt değil bağlama noktasıdır; XFS yalnızca büyütülebilir, asla küçültülemez:

Bash
1xfs_growfs /

5. LVM durumu: pvresize ve lvextend

Kök mantıksal birim LVM üzerindeyse bir katman daha vardır: bölüm, sonra fiziksel birim, sonra mantıksal birim, en son dosya sistemi.

Bash
1lsblk
2pvs && vgs && lvs
3
4# 1. Fiziksel birimi barındıran bölümü büyütün (burada vda3)
5growpart /dev/vda 3
6
7# 2. LVM'e fiziksel birimin büyüdüğünü bildirin
8pvresize /dev/vda3
9
10# 3. Mantıksal birimi ve dosya sistemini tek adımda genişletin (-r)
11lvextend -r -l +100%FREE /dev/mapper/VG_NAME-LV_NAME

-r seçeneği doğru aracı (resize2fs veya xfs_growfs) sizin yerinize çağırır. VG_NAME-LV_NAME değerini lvs çıktısına göre uyarlayın, örneğin /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv. Boş alanın yalnızca bir kısmını kullanmak için -l +100%FREE yerine -L +10G yazın.

6. Sonucu doğrulayın

Bash
1df -h /
2lsblk

df -h çıktısındaki Size sütunu artık yeni kapasiteyle uyuşmalı, lsblk ise bölümün tüm diski kapladığını göstermelidir. Yeniden başlatma gerekmez; uygulamalarınız işlem boyunca çalışmaya devam eder.

🛠️ Sorun giderme

growpart: command not found: paket kurulu değil. cloud-guest-utils (apt) veya cloud-utils-growpart (dnf) kurun.

NOCHANGE: partition 1 could not be grown: ya disk gerçekten büyütülmemiştir (lsblk çıktısını siparişinizle karşılaştırın) ya da büyütmek istediğiniz bölümün hemen ardında başka bir bölüm vardır. fdisk -l /dev/vda ile bakın.

resize2fs: Bad magic number in super-block: dosya sistemi büyük ihtimalle ext4 değil XFS'tir. lsblk -f çalıştırın ve bunun yerine xfs_growfs / kullanın.

xfs_growfs: / is not a mounted XFS filesystem: aygıt adı verdiniz ya da dosya sistemi ext4. Bağlama noktasını verin ve önce türü kontrol edin.

lvextend boş extent kalmadığını bildiriyor: growpart veya pvresize adımını atladınız. pvs çalıştırıp PFree sütununa bakın.

🎉 Ek disk alanınız artık kullanıma hazır: yeniden başlatma yok, kesinti yok, ve df -h bunu kanıtlıyor!